-
1 premo
I.Lit.:B.pede pedem alicui premere,
Plaut. As. 4, 1, 30:et trepidae matres pressere ad pectora natos,
Verg. A. 7, 518:veluti qui sentibus anguem Pressit humi nitens,
id. ib. 2, 379:novercae Monstra manu premens,
id. ib. 8, 288:pressit et inductis membra paterna rotis,
i. e. drove her chariot over her father's body, Ov. Ib. 366:trabes Hymettiae Premunt columnas,
press, rest heavily upon them, Hor. C. 2, 18, 3:premere terga genu alicujus,
Ov. Am. 3, 2, 24:ubera plena,
i. e. to milk, id. F. 4, 769:vestigia alicujus,
to tread in, to follow one's footsteps, Tac. A. 2, 14:nudis pressit qui calcibus anguem,
Juv. 1, 43:dente frena,
to bite, to champ, Ov. M. 10, 704:ore aliquid,
to chew, eat, id. ib. 5, 538; cf.:aliquid morsu,
Lucr. 3, 663:presso molari,
with compressed teeth, Juv. 5, 160:pressum lac,
i. e. cheese, Verg. E. 1, 82.—In mal. part.:Hister Peucen premerat Antro,
forced, Val. Fl. 8, 256:uxorem,
Suet. Calig. 25.—Of animals:feminas premunt galli,
Mart. 3, 57, 17.—Transf.1.Poet., to bear down upon, to touch:2.premere litora,
Ov. M. 14, 416:litus,
to keep close to the shore, Hor. C. 2, 10, 3:aëra,
i. e. to fly, Luc. 7, 835.—Poet., to hold fast, hold, firmly grasp:3.premere frena manu,
Ov. M. 8, 37:ferrum,
to grasp, Sil. 5, 670:capulum,
id. 2, 615.—Poet., to press a place with one's body, i. e. to sit, stand, lie, fall, or seat one's self on any thing:4.toros,
Ov. H. 12, 30:sedilia,
id. M. 5, 317:hoc quod premis habeto,
id. ib. 5, 135:et pictam positā pharetram cervice premebat,
id. ib. 2, 421:humum,
to lie on the ground, id. Am. 3, 5, 16; cf. id. F. 4, 844:frondes tuo premis ore caducas,
id. M. 9, 650; Sen. Hippol. 510.—To cover, to conceal by covering (mostly poet.):5.aliquid terrā,
to conceal, bury in the earth, Hor. Epod. 1, 33:nonumque prematur in annum,
kept back, suppressed, id. A. P. 388:omne lucrum tenebris alta premebat humus,
Ov. Am. 3, 8, 36:ossa male pressa,
i. e. buried, id. Tr. 5, 3, 39; Plin. 2, 79, 81, § 191; hence, to crown, to cover or adorn with any thing:ut premerer sacrā lauro,
Hor. C. 3, 4, 18:molli Fronde crinem,
Verg. A. 4, 147:canitiem galeā,
id. ib. 9, 612:mitrā capillos,
Ov. F. 4, 517; cf. Verg. A. 5, 556.—To make, form, or shape any thing by pressing ( poet.):6.quod surgente die mulsere horisque diurnis, Nocte premunt,
they make into cheese, Verg. G. 3, 400:os fingit premendo,
id. A. 6, 80:caseos,
id. E. 1, 35:mollem terram,
Vulg. Sap. 15, 7; Calp. Ecl. 5, 34.—To press hard upon, bear down upon, to crowd, pursue closely:7.hostes de loco superiore,
Caes. B. G. 7, 19:Pompeiani nostros premere et instare coeperunt,
id. B. C. 3, 46:hac fugerent Graii, premeret Trojana juventus,
Verg. A. 1, 467:Pergamenae naves cum adversarios premerent acrius,
Nep. Hann. 11, 5:hinc Rutulus premit, et murum circumsonat armis,
Verg. A. 8, 473:obsidione urbem,
Caes. B. G. 7, 32.—Of the pursuit or chase of animals:ad retia cervum,
Verg. G. 3, 413:spumantis apri cursum clamore,
id. A. 1, 324:bestias venatione,
Isid. 10, 282.—To press down, burden, load, freight:8.nescia quem premeret,
on whose back she sat, Ov. M. 2, 869:tergum equi,
id. ib. 8, 34;14, 343: et natat exuviis Graecia pressa suis,
Prop. 4, 1, 114 (5, 1, 116):pressae carinae,
Verg. G. 1, 303:pressus membra mero,
Prop. 2, 12 (3, 7), 42:magno et gravi onere armorum pressi,
Caes. B. G. 4, 24:auro phaleras,
to adorn, Stat. Th. 8, 567.—To press into, force in, press upon:b.(caprum) dentes in vite prementem,
Ov. F. 1, 355:presso sub vomere,
Verg. G. 2, 356; cf.:presso aratro,
Tib. 4, 1, 161:alte ensem in corpore,
Stat. Th. 11, 542:et nitidas presso pollice finge comas,
Prop. 3, 8 (4, 9), 14:et cubito remanete presso,
leaning upon, Hor. C. 1, 27, 8. —To make with any thing ( poet.):9.aeternā notā,
Ov. F. 6, 610:littera articulo pressa tremente,
id. H. 10, 140:multā via pressa rotā,
id. ib. 18, 134.—To press down, let down, cause to sink down, to lower:b.nec preme, nec summum molire per aethera currum,
Ov. M. 2, 135:humanaeque memor sortis, quae tollit eosdem, Et premit,
id. Tr. 3, 11, 67:mundus ut ad Scythiam Rhiphaeasque arduus arces Consurgit, premitur Libyae devexus in Austros,
sinks down, Verg. G. 1, 240; Sen. Herc. Fur. 155. —In partic.(α). (β).To make or form by pressing down, to make any thing deep, to dig:(γ). 10.vestigio leviter presso,
Cic. Verr. 2, 4, 24, § 53; cf.(trop.): vestigia non pressa leviter, sed fixa,
id. Sest. 5, 13:sulcum premere,
to draw a furrow, Verg. A. 10, 296:fossam transversam, inter montes pressit (al. percussit),
Front. Strat. 1, 5:fossa pressa,
Plin. Ep. 10, 69, 4:cavernae in altitudinem pressae,
Curt. 5, 1, 28.—To press closely, compress, press together, close:b.oculos,
Verg. A. 9, 487:alicui fauces,
Ov. M. 12, 509:laqueo collum,
to strangle, Hor. Ep. 1, 16, 37:angebar ceu guttura forcipe pressus,
Ov. M. 9, 78:presso gutture,
compressed, Verg. G. 1, 410; cf.:siquidem unius praecordia pressit ille (boletus) senis,
i. e. stopped his breath, Juv. 6, 621:quibus illa premetur Per somnum digitis,
choked, id. 14, 221:amplexu presso,
united, in close embrace, Sen. Oedip. 192:oscula jungere pressa,
to exchange kisses, Ov. H. 2, 94; so,pressa basia,
Mart. 6, 34, 1:presso gradu incedere,
in close ranks, foot to foot, Liv. 28, 14:pede presso,
id. 8, 8.—In partic.(α).To shorten, tighten, draw in:(β).pressis habenis,
Verg. A. 11, 600 (cf.:laxas dure habenas,
id. ib. 1, 63).—To keep short, prune:(γ).Calenā falce vitem,
Hor. C. 1, 31, 9:luxuriem falce,
Ov. M. 14, 628:falce premes umbras (i. e. arbores umbrantes),
Verg. G. 1, 157; 4, 131:molle salictum,
Calp. Ecl. 5, 110.—To check, arrest, stop:11.premere sanguinem,
Tac. A. 15, 64:vestigia pressit,
Verg. A. 6, 197:attoniti pressere gradum,
Val. Fl. 2, 424 ' dixit, pressoque obmutuit ore, was silent, Verg. A. 6, 155.—To press out, bring out by pressure:12.tenerā sucos pressere medullā,
Luc. 4, 318; cf.: (equus) collectumque fremens volvit sub naribus ignem, Verg. ap. Sen. Ep. 95, 68, and id. G. 3, 85 Rib.—To frequent: feci ut cotidie praesentem me viderent, habitavi in [p. 1441] oculis, pressi forum, Cic. Planc. 27, 66.—II.Trop.A.To press, press upon, oppress, overwhelm, weigh down; to urge, drive, importune, pursue, to press close or hard, etc. (class.):B.ego istum pro suis factis pessumis pessum premam,
Plaut. Most. 5, 2, 49 Lorenz ad loc.:quae necessitas eum tanta premebat, ut, etc.,
Cic. Rosc. Am. 34, 97:ea, quae premant, et ea, quae impendeant,
id. Fam. 9, 1, 2:aerumnae, quae me premunt,
Sall. J. 14, 22:pressus gravitate soporis,
bound by heavy, deep sleep, Ov. M. 15, 21:cum aut aere alieno, aut magnitudine tributorum, aut injuriā potentium premuntur,
Caes. B. G. 6, 13:invidia et odio populi premi,
Cic. de Or. 1, 53, 228:premi periculis,
id. Rep. 1, 6, 10:cum a me premeretur,
id. Verr. 2, 1, 53, § 139; cf.:aliquem verbo,
id. Tusc. 1, 7, 13:criminibus veris premere aliquem,
Ov. M. 14, 401:cum a plerisque ad exeundum premeretur, exire noluit,
was pressed, urged, importuned, Nep. Ages. 6, 1:a Pompeii procuratoribus sescentis premi coeptus est,
Cic. Att. 6, 1, 3: numina nulla premunt;mortali urgemur ab hoste,
Verg. A. 10, 375:premere reum voce, vultu,
Tac. A. 3, 67:crimen,
to pursue obstinately, Quint. 7, 2, 12:confessionem,
to force a confession from one, id. 7, 1, 29:argumentum etiam atque etiam,
to pursue steadily, Cic. Tusc. 1, 36, 88:ancipiti mentem formidine pressus,
Verg. A. 3, 47:maerore pressa,
Sen. Oct. 103:veritate pressus negare non potuit,
overcome, overpowered, Lact. 4, 13.—Transf.1.To repress, hide, conceal (mostly poet.):2.dum nocte premuntur,
Verg. A. 6, 827:curam sub corde,
id. ib. 4, 332:odium,
Plin. Pan. 62:iram,
Tac. A. 6, 50:pavorem et consternationem mentis vultu,
id. ib. 13, 16:interius omne secretum,
Sen. Ep. 3, 4:dolorem silentio,
Val. Max. 3, 3, 1 ext.; cf. silentia, Sil. 12, 646:aliquid ore,
Verg. A. 7, 103:jam te premet nox,
Hor. C. 1, 4, 16.—To lower, diminish, undervalue, disparage, depreciate:b.premendorum superiorum arte sese extollebat,
Liv. 22, 12:arma Latini,
Verg. A. 11, 402:opuscula ( = deprimere atque elevare),
Hor. Ep. 1, 19, 36:famam alicujus,
Tac. A. 15, 49:premere ac despicere,
Quint. 11, 1, 16:premere tumentia, humilia extollere,
id. ib. 10, 4, 1.—To surpass, exceed:c.facta premant annos,
Ov. M. 7, 449:ne prisca vetustas Laude pudicitiae saecula nostra premat,
id. P. 3, 1, 116:quantum Latonia Nymphas Virgo premit,
Stat. S. 1, 2, 115.—To rule ( poet.):3.dicione premere populos,
Verg. A. 7, 737:imperio,
id. ib. 1, 54:Mycenas Servitio premet,
id. ib. 1, 285.—To suppress, pull down, humble, degrade:4.quae (vocabula) nunc situs premit,
Hor. Ep. 2, 2, 118:nec premendo alium me extulisse velim,
Liv. 22, 59, 10; cf. id. 39, 41, 1:premebat reum crimen,
id. 3, 13, 1.—To compress, abridge, condense:5.haec enim, quae dilatantur a nobis, Zeno sic premebat,
Cic. N. D. 2, 7, 20.—To check, arrest, repress, restrain:6.cursum ingenii tui, Brute, premit haec importuna clades civitatis,
Cic. Brut. 97, 332:sub imo Corde gemitum,
Verg. A. 10, 464:vocem,
to be silent, id. ib. 9, 324:sermones vulgi,
to restrain, Tac. A. 3, 6.—To store up, lay up in the mind, muse upon:I. A.(vocem) ab ore Eripuit pater ac stupefactus numine pressit,
Verg. A. 7, 119.—Hence, pressus, a, um, P. a.Lit.:B.presso pede eos retro cedentes principes recipiebant,
Liv. 8, 8, 9:presso gradu,
id. 28, 14, 14; cf.:pressoque legit vestigia gressu,
Ov. M. 3, 17.—Trop.1.Of the voice or manner, subdued:2.haec cum pressis et flebilibus modis, qui totis theatris maestitiam inferant,
Cic. Tusc. 1, 44, 106.—Of color, lowered, depressed; hence, dark, gloomy:II.color pressus,
Pall. 4, 13, 4:color viridi pressior,
Plin. 35, 6, 13, § 32:spadices pressi,
Serv. Verg. G. 3, 82.—Esp., of an orator or of speech.A.Compressed, concise, plain, without ornament (class.):B.fiunt pro grandibus tumidi, pressis exiles, fortibus temerarii, etc.,
Quint. 10, 2, 16:cum Attici pressi et integri, contra Asiani inflati et inanes haberentur,
id. 12, 10, 18.—Of style:pressa et tenuia, et quae minimum ab usu cotidiano recedant,
Quint. 10, 1, 102:pressus et demissus stilus,
Plin. Ep. 1, 8, 5; Quint. 4, 2, 117.— Comp.: in concionibus pressior, et circumscriptior, et adductior, more moderate, keeping more within bounds, Plin. Ep. 1, 16, 4.—Close, exact, accurate:B.Thucydides ita verbis aptus et pressus, ut,
Cic. de Or. 2, 13, 56: quis te fuit umquam in partiundis rebus pressior? more exact, more accurate, id. Fragm. ap. Non. 364, 24:sicuti taxare pressius crebriusque est, quam tangere,
Gell. 2, 6, 5:quod (periculum) observandum pressiore cautelā censeo,
stricter, greater, App. M. 5, p. 160, 36:cogitationes pressiores,
id. ib. 5, p. 163, 32.—So of sounds, precise, intelligible:(lingua) vocem profusam fingit atque sonos vocis distinctos et pressos facit,
Cic. N. D. 2, 59, 149.—Hence, adv.: pressē, with pressure, violently (class.): artius pressiusque conflictata, Atei. Capito ap. Gell. 10, 6, 2.—Closely, tightly.1.Lit.:2.vites pressius putare,
Pall. 12, 9:pressius colla radere,
Veg. Vet. 1, 56.—Trop.a.Of pronunciation, shortly, neatly, trimly:b.loqui non aspere, non vaste, non rustice, sed presse, et aequabiliter, et leniter,
Cic. de Or. 3, 12, 45; id. Off. 1, 37, 133.—Of the mode of expression, etc., concisely, not diffusely:(β).definire presse et anguste,
Cic. Or. 33, 117:abundanter dicere, an presse,
Quint. 8, 3, 40:pressius et astrictius scripsi,
Plin. Ep. 3, 18, 10.—Without ornament, simply:(γ).unum (genus oratorum) attenuate presseque, alterum sublate ampleque dicentium,
Cic. Brut. 55, 202:aliquid describere modo pressius, modo elatius,
Plin. Ep. 4, 14, 3.—Closely, exactly, correctly, accurately:mihi placet agi subtilius, et pressius,
Cic. Fin. 4, 10, 24:definiunt pressius,
id. Tusc. 4, 7, 14:anquisitius, et exactius pressiusque disserere,
Gell. 1, 3, 21. -
2 haereō
haereō haesī, haesūrus, ēre [HAES-], to hang, stick, cleave, cling, adhere, hold fast, be fixed, sit fast, remain close: lingua haeret metu, T.: terra radicibus suis: scalarum gradūs male haerentes, holding: Haerent parietibus scalae, V.: in equo, keep his seat: pugnus in malā haeret, T.: tergo volucres haesere sagittae, V.: haerens corona Crinibus, H.: leo haeret Visceribus, V.: os fauce cum haereret lupi, Ph.: haerentes litore naves, H.: in limine coniunx Haerebat, V.: gremio in Iasonis, O.: foliis sub omnibus, V.: duo turmae haesere, i. e. failed to break through, L.: oratio haeret in salebrā, i. e. is at a loss.—Fig., to hold fast, remain attached, be fixed, keep firm, adhere, inhere: cum illud dictum haerere debeat, hit the mark: in te haeret culpa, T.: scrupus in animis: quae mihi in visceribus haerent, i. e. fixed in my heart: mihi in medullis: hi in oculis haerebunt, i. e. be present: in te culpa, cleaves, T.: in eis poenis, incur: fama haesit ad metas, hung back: haereret illa rei p. turpitudo: infixus haeret animo dolor: haerent infixi pectore voltūs, V.: in voltu patris, gaze upon, O.: cui omnia vaenum ire in animo haeserat, S.: neu quid intercinat, Quod non haereat apte, i. e. finds its place, H.— To keep near, keep close, join, attach oneself, follow: apud Thaidem, T.: haeret pede pes, V.: in tergo, pursue closely, L.— To remain fixed, abide, continue, keep at, stick to: hic haereo: hic terminus haeret, is fixed, V.: sedibus in isdem, adhere to his purpose, V.: in praetorum tribunalibus, loiter: ut boni quod habeat, id amplectar, ibi haeream: macula haesura, lasting, Iu.— To stick fast, be brought to a stand, be embarrassed, be perplexed, be at a loss, hesitate, be suspended, be retarded: haereo Quid faciam, T.: haerebat in tabulis publicis reus: in multis nominibus: physici cum haerent aliquo loco, etc.: haeret, an haec sit, O.: haeres Et dubitas, Iu.: Hectoris manu victoria Graiūm Haesit, i. e. was retarded, V.: vox faucibus haesit, V.: in hac difficultate rerum consilium haeret, L.* * *haerere, haesi, haesus Vstick, adhere, cling to; hesitate; be in difficulties (sticky situation?) -
3 arceō
arceō cuī, —, ēre [ARC-], to shut up, enclose: alvus arcet quod recipit: famulos vinclis, confine: arcebant vincula palmas, hampered, V.—Fig., to confine, restrain: audaciam otii finibus.—To prohibit access, keep away, hold off, keep at a distance: hostium copias: somnos, O.: volgus, H.: ferro contumeliam, avert by the sword, L.: hunc a templis: a munimentis vim, L.: aliquem ab amplexu, O.: eum ab illecebris peccantium, protect, Ta.: te illis aedibus: agro, L.: Virginiam matronae sacris, L.: arceor aris, O.: patriis penatibus, to banish, O.: aliquem funesto veterno, to protect, H.: Aenean periclis, V.: progressu: hunc (oestrum) pecori, to keep off, V.: arcuit Omnipotens, averted (the blow), O.—To hinder, prevent: quae (dicta) clamor ad aures Arcuit ire meas, O.: alqm alqd ad urbīs conferre, Ta.: illos, quin ascendant, L.: collis arcebat, ne adgrederentur, L.* * *arcere, arcui, - V TRANSward/keep off/away; keep close, confine; prevent, hinder; protect; separate -
4 adhaereo
I.Lit., of iron adhering to a magnet:II.unus ubi ex uno dependet, subter adhaerens,
Lucr. 6, 914; cf. id. 3, 557: tota adhaerens (lingua) crocodilis, cleaving to his palate, Plin. 11, 37, 65, § 171.—With in and abl.:tela in tuis visceribus,
Cic. Vatin. 5, 13; so Ov. M. 4, 693.—With acc.:cratera et corvus adhaeret,
Cic. Arat. 541 (so Tert.: humerum, de Pall. 5).—With abl.:fronte cuspis,
Ov. M. 5, 38.—With dat., poet.:tonsis (ovibus) illotus sudor,
Verg. G. 3, 443:veteri craterae limus adhaesit,
Hor. Sat. 2, 4, 80;and in later prose: navis ancoris,
is fastened to them, Tac. A. 2, 23:stativis castris,
id. ib. 3, 21; and:jumento,
to stick to, Gell. 20, 1.—Fig.A.In gen., to cling to, adhere to:B.adhaesit homini ad intimum ventrem fames,
Plaut. Stich. 1, 3, 83;and of fawning adherence to one,
id. As. 1, 3, 59:cui canis ex vero dictum cognomen adhaeret,
adheres, Hor. S. 2, 2, 56:nulli fortunae adhaerebat animus, i. e. inconstans fuit,
Liv. 41, 20:obsidioni fortiter adhaerentes,
Amm. 19, 3.—Adhaerere alicui, to be close to a person or thing, to be near, to hang on, keep close to, etc. (mostly post-Cic., esp. in the histt.):C.vineis modica silva adhaerebat,
was close to it, adjoined it, Tac. H. 2, 25; so Amm. 18, 2.—Of persons: procul abesse Romanos: lateri adhaerere gravem dominum, i. e. he (the King of Macedon) hangs on them, threatens them by his nearness, Liv. 39, 25:nec umquam non adhaerentes,
and never departing from his side, Suet. Galb. 14:comitem perpetuo alicui adhaerere,
Plin. 10, 22, 26, § 51:tempus adhaerens,
the time in hand, just the present time, Quint. 5, 10, 46:obvio quoque adhaerente,
while each one adhered to him, Suet. Oth. 6;and so trop.: adhaeret altissimis invidia,
Vell. 1, 9.—To hang on a thing, i. e. to trail or drag after, to be the last, sarcastically in Cic.: tenesne memoriā te extremum adhaesisse? hung on the end, i. e. extremo loco quaestorem esse factum, Vat. 5 (cf. haerere, Liv. 5, 2 fin., and Gron. ad h. l.);and without sarcasm,
Curt. 10, 5, 19. -
5 adfīxus
adfīxus adj. [P. of adfigo], joined, attached: mihi esse adfixum, to keep close to me: in asperrimis saxulis: causa in animo, impressed.* * *adfixa, adfixum ADJfastened/joined to (person/thing); impressed on, fixed to; situated close to -
6 ad-haereō
ad-haereō —, —, ēre, to cleave, adhere, stick to: vincto in corpore, cling to, O.: lateri quā pectus adhaeret, joins, O.: quibus (saxis) adhaerebant, L.: lentis adhaerens bracchiis, H.: manūs oneri adhaerentes, i. e. frozen, Ta.—Fig., to cling to, be attached: cui canis... cognomen adhaeret, adheres, H.—To hang on, keep close, be attached: lateri adhaerere gravem dominum, L. -
7 amō
amō āvī, ātus, āre [AM-], to love: magis te, quam oculos, T.: unice patriam: dignus amari, V.: non diligi solum, verum etiam amari: a suis et amari et diligi: nescio, ita me di ament, so help me the gods, T.: sic me di amabunt, ut, etc., T.: quam se ipse amans sine rivali! in love with himself: nisi nosmet ipsos valde amabimus. — To be in love, have an amour: meum gnatum rumor est Amare, T.: insuevit exercitus amare, S. — Fig., to love, be fond of, find pleasure in: voltum, incessum alicuius: litteras, N.: ea, quae res secundae amant, S.: nemus, H.: amat ianua limen, i. e. is constantly closed, H.: focos, i. e. to make homes, V.: Litus ama, keep close to, V. — With infin: Hic ames dici pater atque princeps, H. — Amare aliquem, to be obliged to, be under obligation, have to thank: ecquid nos amas de fidicinā istac? T.: et in Attilii negotio te amavi: bene facis, merito te amo, T.—Colloq., amabo or amabo te (never vos, etc.), I shall be under obligation to you, and in entreaties, be so good, I pray, I entreat you: id, amabo, adiuta me, T.: cura, amabo te, Ciceronem nostrum: amabo ut illuc transeas, T.: amabo te, ne improbitati meae adsignes, etc.: ego me amavi, was well satisfied with myself. — Meton., amare with inf, to be fond, be wont, be accustomed: clamore, voltu, aliis omnibus, quae ira fieri amat, S.: Aurum perrumpere amat saxa, H.* * *Iamare, additional forms Vlove, like; fall in love with; be fond of; have a tendency toIIamare, amavi, amatus Vlove, like; fall in love with; be fond of; have a tendency to -
8 strangulō
strangulō āvī, ātus, āre, στραγγαλόω, to throttle, choke, stifle, suffocate, strangle: patrem.— Fig., to torment, torture: Strangulat inclusus dolor, O.: plures pecunia curā strangulat, Iu.* * *strangulare, strangulavi, strangulatus V TRANSstrangle/throttle; suffocate/stifle/smother; choke; constrict way; keep close -
9 haereo
haerĕo, haesi, haesum, 2, v. n. [etym. dub.], to hang or hold fast, to hang, stick, cleave, cling, adhere, be fixed, sit fast, remain close to any thing or in any manner (class. and very freq., esp. in the trop. sense; cf. pendeo); usually constr. with in, the simple abl. or absol., less freq. with dat., with ad, sub, ex, etc.I.Lit.:b.ut videamus, terra penitusne defixa sit, et quasi radicibus suis haereat, an media pendeat?
Cic. Ac. 2, 39, 122; so,terra ima sede semper haeret,
id. Rep. 6, 18:linguam ad radices ejus haerens excipit stomachus,
id. N. D. 2, 54, 135:scalarum gradus male haerentes,
holding, adhering, id. Fam. 6, 7, 3; cf.:haerent parietibus scalae,
Verg. A. 2, 442:haerere in equo,
sit fast, keep his seat, Cic. Deiot. 10, 28;for which: nescit equo rudis Haerere ingenuus puer,
Hor. C. 3, 24, 55:male laxus In pede calceus haeret,
id. S. 1, 3, 32; cf. Quint. 11, 3, 144:haeret nonnumquam telum illud occultum,
id. 9, 2, 75:pugnus in mala haeret,
Ter. Ad. 2, 1, 17:haesitque in corpore ferrum,
Verg. A. 11, 864;for which: tergo volucres haesere sagittae,
id. ib. 12, 415; cf.:scindat haerentem coronam crinibus,
Hor. C. 1, 17, 27; and:haerentem capiti cum multa laude coronam,
id. S. 1, 10, 49:carinae,
Ov. M. 8, 144:alae,
id. ib. 12, 570:(fames) utero haeret meo,
Plaut. Stich. 1, 3, 16:haeret pede pes,
Verg. A. 10, 361:ubi demisi retem atque hamum, quicquid haesit, extraho,
Plaut. Rud. 4, 3, 45; cf.:os devoratum fauce cum haereret lupi,
Phaedr. 1, 8, 4; and:graves currus illuvie et voraginibus haerebant,
Curt. 8, 4:classis in vado haerebat,
id. 9, 19:haerentes adverso litore naves,
Hor. S. 2, 3, 205:gremioque in Jasonis haerens,
Ov. M. 7, 66; cf.:haeret in complexu liberorum,
Quint. 6, 1, 42;for which: Avidisque amplexibus haerent,
Ov. M. 7, 143;cupide in Veneris compagibus haerent,
Lucr. 4, 1113;for which: validis Veneris compagibus haerent,
id. 4, 1204; and:(anulus) caecis in eo (lapide) compagibus haesit,
id. 6, 1016:communibus inter se radicibus haerent,
id. 3, 325; 5, 554:foliis sub omnibus haerent (Somnia),
Verg. A. 6, 284:gladius intra vaginam suam haerens,
Quint. 8 praef. §15: ipse inter media tela hostium evasit. Duo turmae haesere,
i. e. failed to break through, Liv. 29, 33, 7:alii globo illati haerebant,
id. 22, 5, 5.—Prov.(α).Haerere in luto, i. e. to be in trouble, difficulty:(β).tali in luto haerere,
Plaut. Pers. 4, 3, 66 (for [p. 838] which:nunc homo in medio luto est,
id. Ps. 4, 2, 28); cf. haesito, I.—In salebra: proclivi currit oratio: venit ad extremum: haeret in salebra, runs aground, i. e. is at a loss, Cic. Fin. 5, 28, 84.—In a like sense,Aqua haeret, the water (in the waterclock) stops; v. aqua.II.Trop.A.In gen., to hold fast, remain attached or fixed, to keep firm, adhere:B.improbis semper aliqui scrupus in animis haereat,
Cic. Rep. 3, 16; cf.:infixus animo haeret dolor,
id. Phil. 2, 26, 64:haerent infixi pectore vultus,
Verg. A. 4, 4:haerere in memoria,
Cic. Ac. 2, 1, 2; cf.:quae mihi in visceribus haerent,
i. e. firmly impressed upon my heart, memory, id. Att. 6, 1, 8; and:in medullis populi Romani ac visceribus haerere,
id. Phil. 1, 15, 36:mihi haeres in medullis,
id. Fam. 15, 16, 2:in omnium gentium sermonibus ac mentibus semper haerere,
id. Cat. 4, 10, 22:hi in oculis haerebunt,
i. e. will be always present, id. Phil. 13, 3, 5:in te omnis haeret culpa,
adheres, cleaves, Ter. Hec. 2, 1, 32:ut peccatum haereat, non in eo, qui monuerit, sed in eo, qui non obtemperarit,
Cic. Div. 1, 16, 30.—With dat.:potest hoc homini huic haerere peccatum?
Cic. Rosc. Com. 6, 17:quod privatarum rerum dedecus non haeret infamiae (tuae)?
id. Cat. 1, 6, 13:in quo (Caelio) crimen non haerebat,
id. Cael. 7, 15:neque (possit) haerere in tam bona causa tam acerba injuria,
id. Fam. 6, 5, 2: cum ante illud facetum dictum emissum haerere debeat, quam cogitari potuisse videatur, must have hit (the figure being that of an arrow shot from the bow), id. de Or. 2, 54, 219: in quos incensos ira vitamque domini desperantes cum incidisset, haesit in iis poenis, quas, etc., fell into, incurred those penalties (the figure is that of a bird which is limed, caught), id. Mil. 21, 56:nec dubie repetundarum criminibus haerebant,
Tac. A. 4, 19: in hoc flexu quasi aetatis fama adolescentis paulum haesit ad metas, hung back, was caught (the figure being taken from the race-course), Cic. Cael. 31, 75;v. meta: neu quid medios intercinat actus, Quod non proposito conducat et haereat apte,
i. e. fits, suits, Hor. A. P. 195.—In partic.1.With the idea of nearness predominating, to keep near or close to a person, to join or attach one's self to, to follow (mostly poet. and in post-Aug. prose):b.perfice hoc Precibus, pretio, ut haeream in parte aliqua tandem apud Thaidem,
may keep about her, Ter. Eun. 5, 9, 25; cf.:ego illum audivi in amorem haerere apud nescio quam fidicinam,
Plaut. Ep. 2, 2, 7:haeres ad latus, omnia experiris,
Cat. 21, 6:Antorem comitem, qui missus ab Argis, Haeserat Evandro,
Verg. A. 10, 780:obtinenti Africam comes haeserat,
Plin. Ep. 7, 27, 2; Quint. 1, 2, 10:Curtius Nicia (grammaticus) haesit Cn. Pompeio et C. Memmio,
Suet. Gramm. 14.— Poet.:haeremus cuncti superis, temploque tacente Nil facimus non sponte deo,
cling to, depend on, Luc. 9, 573.—Hence,In a bad sense: in tergis, tergis, in tergo, to hang upon one's rear, i. e. to pursue closely:2.haerebit in tergis fugientium victor,
Curt. 4, 15 fin.:se cum exercitu tergis eorum haesurum,
Tac. H. 4, 19:Haerens in tergo Romanus,
Liv. 1, 14 11 Weissenb. (better than terga, the lect. vulg.).—With the idea of duration in time predominating, to remain fixed, to abide or continue anywhere, to keep at, stick to any thing (class.):3.metui, ne haereret hic (Athenis),
Ter. Ad. 3, 3, 49:in obsidione castelli exigui,
Curt. 5, 3, 4:circa muros unius urbis,
id. 4, 4; cf.:circa libidines,
Suet. Aug. 71: volitare in foro, haerere in jure ac praetorum tribulibus, to go loitering or dangling about, Cic. de Or. 1, 38, 173: et siccis vultus in nubibus haerent, hang upon, i. e. remain long looking at, Luc. 4, 331; cf.:vultus, dum crederet, haesit,
id. 9, 1036:haerere in eadem commorarique sententia,
Cic. Or. 40, 137; cf.:mea ratio in dicendo haec esse solet, ut boni quod habeat, id amplectar, ibi habitem, ibi haeream,
id. de Or. 2, 72, 292:quonam modo ille in bonis haerebit et habitabit suis?
id. Or. 15, 49:equidem in libris haereo,
id. Att. 13, 40, 2; cf.:valde in scribendo haereo,
id. ib. 13, 39, 2:plurima sunt, nitidis maculam haesuram figentia rebus,
lasting, durable, Juv. 14, 2.—With the idea of hindrance to free motion predominating, to stick fast, be brought to a stand-still, to be embarrassed, perplexed, at a loss, to hesitate, to be suspended or retarded (class.).(α).Of persons:(β).haerebat nebulo: quo se verteret, non habebat,
Cic. Phil. 2, 29, 74; cf.:haerebat in tabulis publicis reus et accusator,
id. Clu. 31, 86:cogitate in his iniquitatibus unum haesisse Apollonium: ceteros profecto multos ex his incommodis pecunia se liberasse,
id. Verr. 2, 5, 9, § 23:in multis nominibus,
id. N. D. 3, 24, 62:in media stultitia,
id. Tusc. 3, 28, 70; cf.:isti physici raro admodum, cum haerent aliquo loco, exclamant, abstrusa esse omnia, etc.,
id. Ac. 2, 5, 14:in quo etiam Democritus haeret,
id. Fin. 1, 6, 20:at in altero illo, inquit, haeres. Immo habeo tibi gratiam. Haererem enim, nisi tu me expedisses,
id. Pis. 30, 74:in ceteris subvenies, si me haerentem videbis,
id. Fin. 3, 4, 16:quid machiner? quid comminiscar? haereo,
Plaut. Capt. 3, 3, 17; id. Merc. 3, 4, 15; 4, 3, 38; 24; cf.:aut quia non firmus rectum defendis et haeres,
Hor. S. 2, 7, 26:haesit circa formas litterarum (puer),
Quint. 1, 1, 21; cf. id. 1, 7, 35:haeres et dubitas,
Juv. 3, 135; 6, 281.—Of things:nunc homo in lutost. Nomen nescit: haeret haec res,
i. e. is perplexing, cannot be explained, Plaut. Ps. 4, 2, 28; id. Amph. 2, 2, 182; id. Trin. 4, 2, 59; cf.: occisa est haec res;haeret hoc negotium,
id. Ps. 1, 5, 8:nec umquam tanta fuerit loquendi facultas, ut non titubet atque haereat, quotiens ab animo verba dissentiunt,
Quint. 12, 1, 29:Hectoris Aeneaeque manu victoria Graiūm Haesit,
i. e. was retarded, Verg. A. 11, 290; cf.:constitit hic bellum fortunaque Caesaris haesit,
Luc. 7, 547:cum in hac difficultate rerum consilium haereret,
Liv. 26, 36, 1. -
10 com-primō (conp-)
com-primō (conp-) pressī, pressus, ere, to press together, bring together, compress, close: (digitos) compresserat pugnumque fecerat: labra, H.: oculos (of the dead), O.: murem, Ph.: ordines (of the army), to close, L.—To embrace, T., L.—Prov.: compressis manibus sedere, with the hands folded, i. e. to be idle, L.—To hold, keep in, restrain, check, curb: animam, to hold the breath, T.: manūs, to keep off, T.: gressum, V.—To keep back, suppress, withhold, conceal: frumentum: delicta: famam, L. — Fig., to restrain, hinder, check, repress, curb, subdue: libidines: voluptates: animos: conatūs aliorum, L.: furores: seditionem, L.: voce manuque Murmura, O.: amor compressus edendi, i. e. satisfied, V. -
11 premō
premō essī, essus, ere [PREM-], to press: ad pectora natos, V.: anguem humi, to tread on, V.: membra paterna rotis, i. e. drove her chariot over the body, O.: trabes Premunt columnas, press upon, H.: ubera plena, i. e. milk, O.: frena manu, grasp, O.: dente frena, champ, O.: grana ore suo, chew, O.: presso molari, with compressed teeth, Iu.: pressum lac, i. e. cheese, V.: quod surgente die mulsere, Nocte premunt, make into cheese, V.: litus, hug the shore, H.— To press out, express, obtain by pressing: pressa tuis balanus capillis, i. e. balsam, H.: oleum, express, H.— To press upon, lie on, rest on, be upon: humum, O.: toros, O.: hoc quod premis habeto, O.: pharetram cervice, O.— To cover, bury, suppress, hide: alqd terrā, H.: Omne lucrum tenebris premebat humus, O.: ossa male pressa, i. e. buried, O.: Conlectum sub naribus ignem, repressing (of a horse), V.— To cover, crown, adorn: ut premerer sacrā lauro, H.: Fronde crinem, V.— To press hard, bear upon, crowd, throng, pursue closely: Hac fugerent Grai, premeret Troiana iuventus, thronged, V.: Hinc Rutulus premit, V.: hostīs ex loco superiore, Cs.: naves cum adversarios premerent acrius, N.: Trīs famulos, i. e. kill., V.: ad retia cervom, chase, V.— To press down, burden, load, freight: Nescia quem premeret, on whose back she sat, O.: pressae carinae, loaded, V.— To press down, depress, cause to sink: sors, quae tollit eosdem, Et premit, O.: mundus ut ad Scythiam Consurgit, premitur, etc., is depressed, V.: dentīs in vite, O.: presso sub vomere, V.: cubito remanete presso, i. e. rest on your couches, H.— To mark, impress: littera articulo pressa tremente, written, O.: multā via pressa rotā, O.— To set out, plant: virgulta per agros, V.: pressae propaginis arcūs, layers, V.— To press down, make deep, impress: vestigio leviter presso: sulcum, draw a furrow, V.: cavernae in altitudinem pressae, Cu.— To press close, compress, close, shut: oculos, V.: fauces, O.: laqueo collum, strangle, H.: praecordia senis, stop the breath, Iu.: quibus illa premetur Per somnum digitis, choked, Iu. — To shorten, keep down, prune: falce vitem, H.: luxuriem falce, O.— To check, arrest: vestigia, V. — To visit frequently, frequent: forum.—Fig., to press, be pressing, burden, oppress, overwhelm, weigh down: necessitas eum premebat: aerumnae, quae me premunt, S.: pressus gravitate soporis, O.: aere alieno premi, Cs.: premi periculis.— To press, press upon, urge, drive, importune, pursue, press hard: cum a me premeretur: Criminibus premunt veris, urge, O.: a plerisque ad exeundum premi, to be importuned, N.: Numina nulla premunt, V.: (deus) Os rabidum fingit premendo, i. e. by his inspiration, V.— To follow up, press home, urge, dwell upon: argumentum etiam atque etiam: (vocem) pressit, i. e. laid to heart, V.— To cover, hide, conceal: dum nocte premuntur, V.: iam te premet nox, H.— To lower, pull down, humble, degrade, disparage, depreciate: premebat eum factio, kept him down, L.: hunc prensantem premebat nobilitas, opposed his candidacy, L.: arma Latini, V.: opuscula (opp. laudet ametque), H.— To compress, abridge, condense: haec Zeno sic premebat.— To check, arrest, repress, restrain: cursum ingeni tui, Brute, premit haec clades: vocem, to be silent, V. — To surpass, exceed, overshadow: Facta premant annos, O.: ne prisca vetustas Laude pudicitiae saecula nostra premat, O.— To keep down, rule: ventos imperio, V.: Mycenas servitio, V.* * *premere, pressi, pressus Vpress, press hard, pursue; oppress; overwhelm -
12 comprimo
com-prĭmo ( conp-), pressi, pressum, 3, v. a. [premo], to press or squeeze together, compress (very freq and class.).I.In gen.:II.(corpora) inter se compressa teneri,
Lucr. 6, 454:dentis,
Plaut. Ps. 3, 1, 21:cum plane (digitos) compresserat pugnumque fecerat,
Cic. Ac. 2, 47, 145; cf.:compressa in pugnum manus,
Quint. 2, 20, 7; 11, 3, 104:(oculos) opertos compressosque,
id. 11, 3, 76:compressā palmā,
with the clinched hand, Plaut. Cas. 2, 6, 53:compressam forcipe lingua,
Ov. M. 6, 556: labra, * Hor. S. 1, 4, 138:tamquam compressa manu sit (terra),
Lucr. 6, 866:manibus dorsum boum,
Col. 2, 3, 1:murem,
Phaedr. 4, 2, 14:ordines (aciei),
to make more dense, Liv. 8, 8, 12:versus ordinibus,
to write closely, Ov. Am. 1, 11, 21:mulierem,
to lie with, Plaut. Aul. prol. 30; Ter. Hec. 4, 1, 57; 5, 3, 30; id. Phorm. 5, 9, 29; Liv. 1, 4, 2 al.—Hence the equivocation in Plaut. Am. 1, 1, 192; id. Rud. 4, 4, 29 sq.; id. Truc. 2, 2, 6.—Also of the treading of a peacock, Col. 8, 11, 5.— Prov.: compressis manibus sedere, with the hands folded, i. e. to be unemployed, at leisure, Liv. 7, 13, 7; cf.:compressas tenuisse manus,
Luc. 2, 292.—Esp. with the access. idea of restraining free motion.A.To hold back, hold, keep in, restrain; prop.:B.animam,
to hold one's breath, Ter. Phorm. 5, 6, 28:manum,
to keep off, id. Heaut. 3, 3, 29:linguam alicui,
to silence him, Plaut. Am. 1, 1, 192; cf. I. supra, and id. Mil. 2, 6, 88:aquam (opp. inmittere),
Dig. 39, 3, 1, § 1:tela manu,
Stat. Th. 11, 33:alvum,
to check a diarrhœa, Cels. 1, 10; 6, 18, 7; so,stomachum,
to bind, make costive, id. 4, 5 fin.; and transf. to the person: si morbus [p. 395] aliquem compresserit, id. praef.—Trop.1.Of passions, dispositions, intentions, actions, etc., to restrain, hinder, check, repress, curb (very freq.):2.vocem et orationem,
Plaut. Ps. 1, 4, 16:gressum,
Verg. A. 6, 389:consilium,
Plaut. Merc. 2, 3, 6:comprimere atque restinguere incensam illius cupiditatem,
Cic. Pis. 25, 59; cf. id. Cael. 31, 25:conatum atque audaciam furentis hominis,
id. Phil. 10, 5, 11:Clodii conatus furoresque,
id. Off. 2, 17, 58; cf. Liv. 3, 38, 7:amor compressus edendi,
Verg. A. 8, 184:tribunicios furores,
Cic. Mur. 11, 24:ferocitatem tuam istam,
id. Vatin. 1, 2:seditionem,
Liv. 2, 23, 10:motus,
id. 1, 60, 1:multi temere excitati tumultus sunt compressique,
id. 26, 10, 10:plausum,
Cic. Deiot. 12, 34:exsultantem laetitiam,
id. Top. 22, 86:voce manuque Murmura,
Ov. M. 1, 206:conscientiam,
to silence, Cic. Fin. 2, 17, 54 et saep. —Transf. to the person:C.non ego te conprimere possum sine malo?
Plaut. Rud. 4, 4, 81:ac sedare exasperatos Ligures,
Liv. 42, 26, 1; cf. id. 5, 45, 7:cujus adventus Pompeianos compressit,
Caes. B. C. 3, 65:comprime te, nimium tinnis,
Plaut. Cas. 2, 3, 32:vix comprimor, quin involem illi in oculos,
id. Most. 1, 3, 46.—With the access. idea of withholding evidence or knowledge ( = supprimo), to keep to one's self, keep back, withhold, suppress, conceal (rare, but in good prose;2.most freq. in Cic.): frumentum,
Cic. Att. 5, 21, 8:annonam,
Liv. 38, 35, 5:multa, magna delicta,
Cic. Att. 10, 4, 6:orationem illam,
id. ib. 3, 12, 2:famam captae Carthaginis ex industriā,
Liv. 26, 51, 11.—Hence, compressus, a, um, P. a., pressed together, i. e. close, strait, narrow:calculus oris compressioris,
Cels. 2, 11; so in comp., Plin. 16, 10, 19, § 49; 17, 11, 16, § 80.—Costive:1.venter,
Cels. 1, 3:alvus,
id. 3, 6: morbi, connected with costiveness, id. praef.— Adv.: compressē.In a compressed manner, briefly, succinctly:2.compressius loqui (opp. latius),
Cic. Fin. 2, 6, 17.—Pressingly, urgently:compressius violentiusque quaerere,
Gell. 1, 23, 7; cf. Macr. S. 1, 6. -
13 conprimo
com-prĭmo ( conp-), pressi, pressum, 3, v. a. [premo], to press or squeeze together, compress (very freq and class.).I.In gen.:II.(corpora) inter se compressa teneri,
Lucr. 6, 454:dentis,
Plaut. Ps. 3, 1, 21:cum plane (digitos) compresserat pugnumque fecerat,
Cic. Ac. 2, 47, 145; cf.:compressa in pugnum manus,
Quint. 2, 20, 7; 11, 3, 104:(oculos) opertos compressosque,
id. 11, 3, 76:compressā palmā,
with the clinched hand, Plaut. Cas. 2, 6, 53:compressam forcipe lingua,
Ov. M. 6, 556: labra, * Hor. S. 1, 4, 138:tamquam compressa manu sit (terra),
Lucr. 6, 866:manibus dorsum boum,
Col. 2, 3, 1:murem,
Phaedr. 4, 2, 14:ordines (aciei),
to make more dense, Liv. 8, 8, 12:versus ordinibus,
to write closely, Ov. Am. 1, 11, 21:mulierem,
to lie with, Plaut. Aul. prol. 30; Ter. Hec. 4, 1, 57; 5, 3, 30; id. Phorm. 5, 9, 29; Liv. 1, 4, 2 al.—Hence the equivocation in Plaut. Am. 1, 1, 192; id. Rud. 4, 4, 29 sq.; id. Truc. 2, 2, 6.—Also of the treading of a peacock, Col. 8, 11, 5.— Prov.: compressis manibus sedere, with the hands folded, i. e. to be unemployed, at leisure, Liv. 7, 13, 7; cf.:compressas tenuisse manus,
Luc. 2, 292.—Esp. with the access. idea of restraining free motion.A.To hold back, hold, keep in, restrain; prop.:B.animam,
to hold one's breath, Ter. Phorm. 5, 6, 28:manum,
to keep off, id. Heaut. 3, 3, 29:linguam alicui,
to silence him, Plaut. Am. 1, 1, 192; cf. I. supra, and id. Mil. 2, 6, 88:aquam (opp. inmittere),
Dig. 39, 3, 1, § 1:tela manu,
Stat. Th. 11, 33:alvum,
to check a diarrhœa, Cels. 1, 10; 6, 18, 7; so,stomachum,
to bind, make costive, id. 4, 5 fin.; and transf. to the person: si morbus [p. 395] aliquem compresserit, id. praef.—Trop.1.Of passions, dispositions, intentions, actions, etc., to restrain, hinder, check, repress, curb (very freq.):2.vocem et orationem,
Plaut. Ps. 1, 4, 16:gressum,
Verg. A. 6, 389:consilium,
Plaut. Merc. 2, 3, 6:comprimere atque restinguere incensam illius cupiditatem,
Cic. Pis. 25, 59; cf. id. Cael. 31, 25:conatum atque audaciam furentis hominis,
id. Phil. 10, 5, 11:Clodii conatus furoresque,
id. Off. 2, 17, 58; cf. Liv. 3, 38, 7:amor compressus edendi,
Verg. A. 8, 184:tribunicios furores,
Cic. Mur. 11, 24:ferocitatem tuam istam,
id. Vatin. 1, 2:seditionem,
Liv. 2, 23, 10:motus,
id. 1, 60, 1:multi temere excitati tumultus sunt compressique,
id. 26, 10, 10:plausum,
Cic. Deiot. 12, 34:exsultantem laetitiam,
id. Top. 22, 86:voce manuque Murmura,
Ov. M. 1, 206:conscientiam,
to silence, Cic. Fin. 2, 17, 54 et saep. —Transf. to the person:C.non ego te conprimere possum sine malo?
Plaut. Rud. 4, 4, 81:ac sedare exasperatos Ligures,
Liv. 42, 26, 1; cf. id. 5, 45, 7:cujus adventus Pompeianos compressit,
Caes. B. C. 3, 65:comprime te, nimium tinnis,
Plaut. Cas. 2, 3, 32:vix comprimor, quin involem illi in oculos,
id. Most. 1, 3, 46.—With the access. idea of withholding evidence or knowledge ( = supprimo), to keep to one's self, keep back, withhold, suppress, conceal (rare, but in good prose;2.most freq. in Cic.): frumentum,
Cic. Att. 5, 21, 8:annonam,
Liv. 38, 35, 5:multa, magna delicta,
Cic. Att. 10, 4, 6:orationem illam,
id. ib. 3, 12, 2:famam captae Carthaginis ex industriā,
Liv. 26, 51, 11.—Hence, compressus, a, um, P. a., pressed together, i. e. close, strait, narrow:calculus oris compressioris,
Cels. 2, 11; so in comp., Plin. 16, 10, 19, § 49; 17, 11, 16, § 80.—Costive:1.venter,
Cels. 1, 3:alvus,
id. 3, 6: morbi, connected with costiveness, id. praef.— Adv.: compressē.In a compressed manner, briefly, succinctly:2.compressius loqui (opp. latius),
Cic. Fin. 2, 6, 17.—Pressingly, urgently:compressius violentiusque quaerere,
Gell. 1, 23, 7; cf. Macr. S. 1, 6. -
14 observo
ob-servo, āvi, ātum, 1 (archaic fut. perf. observasso, Plaut. Mil. 2, 3, 57), v. a.I.In gen., to watch, note, heed, observe a thing; to take notice of, pay attention to (class.;II.syn.: animadverto, attendo): ne me observare possis, quid rerum geram,
Plaut. Aul. 1, 1, 14:quid ille faciat, ne id observes,
id. Men. 5, 2, 38:fetus,
to watch for, seek to catch, Verg. G. 4, 512:lupus observavit, dum dormitarent canes,
watched, waited, Plaut. Trin. 1, 2, 133:occupationem alicujus, et aucupari tempus,
to watch in order to take advantage of, Cic. Rosc. Am. 8, 22:si iniquitates observaveris, Domine,
Vulg. Psa. 129, 3: tempus epistulae alicui reddendae, to watch or wait for, Cic. Fam. 11, 16, 1:et insidiari,
to be on the watch, id. Or. 62, 210: observavit sedulo, ut praetor indiceret, etc., took care that, etc., Suet. Claud. 22.—So pass. impers.:observatum est, ne quotiens introiret urbem, supplicium de quoquam sumeretur,
Suet. Aug. 57 fin.:observans Acerroniae necem,
observing, perceiving, Tac. A. 14, 6:postquam poëta sensit, scripturam suam Ab iniquis observari,
to be scrutinized, Ter. Ad. prol. 1:sese,
to keep a close watch over one's self, Cic. Brut. 82, 283.—In partic.A.To watch, guard, keep any thing:B.januam,
Plaut. As. 2, 2, 7:fores,
id. Mil. 2, 3, 57:greges,
Ov. M. 1, 513: draconem, auriferam obtutu observantem arborem, Poët. ap. Cic. Tusc. 2, 9, 22; Sen. Hippol. 223.—To observe, respect, regard, attend to, heed, keep, comply with a law, precept, recommendation, etc.:C.leges,
Cic. Off. 2, 11, 40:censoriam animadversionem,
id. Clu. 42, 117:praeceptum diligentissime,
Caes. B. G. 5, 35:imperium,
Sall. J. 80, 2:foedus,
Sil. 17, 78:centesimas,
to adhere to, Cic. Att. 5, 21, 11:commendationes,
to attend to, regard, id. Fam. 13, 27, 1:auspicia,
Tac. G. 9:diem concilii,
Liv. 1, 50, 6:ordines,
to keep in the ranks, Sall. J. 51, 1.— Pass.:id ab omnibus,
Just. 21, 4, 5.—To pay attention or respect to; to respect, regard, esteem, honor one (syn.:D.veneror, revereor): tribules suos,
Cic. Planc. 18, 45:regem,
Verg. G. 4, 210:me, ut alterum patrem, et observat, et diligit,
Cic. Fam. 5, 8, 4:et colere aliquem,
id. Att. 2, 19, 5:aliquem perofficiose et amanter,
id. ib. 9, 20, 3:clarissimus et nobis observandus vir,
Front. Ep. ad Anton. p. 4.—Observare se a quā re = se abstinere, Vulg. Judic. 13, 12.—E.To observe, notice, perceive (eccl. Lat.):1.Amasa non observavit gladium,
Vulg. 2 Reg. 20, 10.—Hence,ob-servans, antis, P. a.A.Watchful, regardful, observant.—Comp.:B.observantior aequi Fit populus,
Claud. IV. Cons. Hon. 296.— Sup.:observantissimus omnium officiorum,
Plin. Ep. 7, 30, 1; 10, 11, 1: observantissima lex suorum itinerum, App. de Mundo, 33 fin. —Attentive, respectful:b.homo tui observans,
Cic. Quint. 11, 39; Charis. 77 P.:observantissimus mei homo,
Cic. Q. Fr. 1, 2, 3, § 11; id. Fam. 13, 3 init. —Hence, adv.: observanter, carefully, sedulously (post-class.):sequi,
Macr. Somn. Scip. 1, 1, § 7; App. Mag. p. 320, 11.— Comp.:observantius,
Amm. 23, 6, 79.— Sup.:aliquid observantissime vitare,
Gell. 10, 21.—Reverentially:2.ad precandum accedere,
Lact. 5, 19, 26.—observātē, adv., observantly, carefully, perspicaciously (postclass.):observate curioseque animadvertit M. Tullius,
Gell. 2, 17, 1. -
15 subprimo
I.In gen., so rarely and only as a naut. t. t., to sink, send to the bottom a vessel:II.quattuor (naves) suppressae,
Liv. 22, 19, 12; so,naves,
id. 28, 30, 11; 37, 11, 11; Just. 2, 9, 13. —In partic. (class.).A.To hold or keep back; to check, stop, put a stop to; to detain, restrain, suppress (syn.: reprimo, repello, sisto).1.Lit.:2.hostem nostros insequentem,
Caes. B. C. 1, 45:iter,
id. ib. 1, 66:aerii cursūs habenas,
Ov. M. 6, 709:lora manu,
id. Am. 1, 13, 10:fugam,
id. M. 11, 777:sanguinem,
Cels. 2, 10 fin.; 5, 26, 22; Plin. 27, 12, 91, § 113:alvum,
i. e. to close, make costive, Cels. 2, 12, 2:ventrem,
id. 4, 19:fontes,
Ov. M. 15, 280; id. P. 4, 2, 18:lacrimas,
Prop. 3, 10 (4, 9), 8; Albin. 1, 427:vocem,
let fall, Ov. M 1, 715:partem ultimam vocis In medio sono,
id. ib. 5, 193:si jam deficiam, subpressaque lingua palate Vix instillato restituenda mero, etc.,
id. Tr. 3, 3, 21.—Trop.:B.aegritudinem supprimere nec pati manare longius,
Cic. Tusc. 3, 31, 75:stultiloquium,
Plaut. Mil. 2, 3, 24:impetum militum,
Liv. 31, 18, 7; 7, 24, 3:iram,
id. 2, 35, 2; Ov. P. 1, 8, 69:querelas,
id. F. 4, 83; Petr. 91:furorem,
id. 71:fletum,
Prop. 4 (5), 1, 113:dolorem altā mente,
Luc. 6, 228. —To keep from publicity, keep to one ' s self; to keep back, conceal, suppress (syn.: abscondo, celo).1.Lit.:2.quae (HS DC) reticuit atque suppressit,
Cic. Clu. 36, 99:pecuniam,
id. ib. 25, 68;26, 71: nummos,
id. ib. 27, 75:elaborata abscondere atque supprimere,
Plin. 25, 1, 1, § 1:quae (senatusconsulta) antea arbitrio consulum supprimebantur vitiabanturque,
Liv. 3, 55, 13:testamentum,
Suet. Calig. 16:libros,
id. Gram. 8 fin.:alienam ancillam,
to harbor secretly, Dig. 47, 2, 84:adulterii foeditate suppressā,
Amm. 16, 8, 6.—Trop.:A.ejus decreti suppressa fama est,
Liv. 5, 1, 7:famam coërcitam,
Tac. H. 1, 17 fin.:indicium conjurationis,
Curt. 6, 8, 8:nomen Vespasiani,
Tac. H. 2, 96.—Hence, suppres-sus, a, um, P. a., held back, kept in, i. e., *Short:B.mentum,
Varr. R. R. 2, 9, 3.—Of the voice, subdued, low:suppressā voce dicere (opp. magnā voce dicere),
Cic. Sull. 10, 30:murmur,
Val. Fl. 5, 470.— Comp.:erit ut voce sic etiam oratione suppressior,
Cic. Or. 25, 85.—Hence, suppres-sē, adv.; in comp.:suppressius,
in a subdued voice, Aug. Ord. 1, 23. -
16 supprimo
I.In gen., so rarely and only as a naut. t. t., to sink, send to the bottom a vessel:II.quattuor (naves) suppressae,
Liv. 22, 19, 12; so,naves,
id. 28, 30, 11; 37, 11, 11; Just. 2, 9, 13. —In partic. (class.).A.To hold or keep back; to check, stop, put a stop to; to detain, restrain, suppress (syn.: reprimo, repello, sisto).1.Lit.:2.hostem nostros insequentem,
Caes. B. C. 1, 45:iter,
id. ib. 1, 66:aerii cursūs habenas,
Ov. M. 6, 709:lora manu,
id. Am. 1, 13, 10:fugam,
id. M. 11, 777:sanguinem,
Cels. 2, 10 fin.; 5, 26, 22; Plin. 27, 12, 91, § 113:alvum,
i. e. to close, make costive, Cels. 2, 12, 2:ventrem,
id. 4, 19:fontes,
Ov. M. 15, 280; id. P. 4, 2, 18:lacrimas,
Prop. 3, 10 (4, 9), 8; Albin. 1, 427:vocem,
let fall, Ov. M 1, 715:partem ultimam vocis In medio sono,
id. ib. 5, 193:si jam deficiam, subpressaque lingua palate Vix instillato restituenda mero, etc.,
id. Tr. 3, 3, 21.—Trop.:B.aegritudinem supprimere nec pati manare longius,
Cic. Tusc. 3, 31, 75:stultiloquium,
Plaut. Mil. 2, 3, 24:impetum militum,
Liv. 31, 18, 7; 7, 24, 3:iram,
id. 2, 35, 2; Ov. P. 1, 8, 69:querelas,
id. F. 4, 83; Petr. 91:furorem,
id. 71:fletum,
Prop. 4 (5), 1, 113:dolorem altā mente,
Luc. 6, 228. —To keep from publicity, keep to one ' s self; to keep back, conceal, suppress (syn.: abscondo, celo).1.Lit.:2.quae (HS DC) reticuit atque suppressit,
Cic. Clu. 36, 99:pecuniam,
id. ib. 25, 68;26, 71: nummos,
id. ib. 27, 75:elaborata abscondere atque supprimere,
Plin. 25, 1, 1, § 1:quae (senatusconsulta) antea arbitrio consulum supprimebantur vitiabanturque,
Liv. 3, 55, 13:testamentum,
Suet. Calig. 16:libros,
id. Gram. 8 fin.:alienam ancillam,
to harbor secretly, Dig. 47, 2, 84:adulterii foeditate suppressā,
Amm. 16, 8, 6.—Trop.:A.ejus decreti suppressa fama est,
Liv. 5, 1, 7:famam coërcitam,
Tac. H. 1, 17 fin.:indicium conjurationis,
Curt. 6, 8, 8:nomen Vespasiani,
Tac. H. 2, 96.—Hence, suppres-sus, a, um, P. a., held back, kept in, i. e., *Short:B.mentum,
Varr. R. R. 2, 9, 3.—Of the voice, subdued, low:suppressā voce dicere (opp. magnā voce dicere),
Cic. Sull. 10, 30:murmur,
Val. Fl. 5, 470.— Comp.:erit ut voce sic etiam oratione suppressior,
Cic. Or. 25, 85.—Hence, suppres-sē, adv.; in comp.:suppressius,
in a subdued voice, Aug. Ord. 1, 23. -
17 ob-servō
ob-servō āvī, ātus, āre, to watch, note, heed, observe, take notice of, attend to: filium, Quid agat, T.: fetūs, watch for, V.: occupationem eius: tempus epistulae tibi reddendae, watch for: sese, keep a close watch over: observant quem ad modum sese gerat, etc.—To watch, guard, keep: greges, O.— To observe, take care, see, provide: ne plus reddat quam acceperit: quod ne accidat observari nec potest, etc.—To observe, respect, regard, attend to, heed, keep, comply with: neque signa neque ordines, S.: leges: praeceptum diligentissime, Cs.: centesimas, adhere to: commendationes, regard: post illum observatum, ut, etc., i. e. it was the rec ognized rule, L.—To pay attention to, respect, regard, esteem, honor: talem hunc virum, S.: tribules suos: regem, V.: me ut patrem. -
18 conclūdō
conclūdō sī, sus, ere [com- + claudo], to shut up, close, imprison, enclose, confine: bestias: multitudinem: me in cellam cum illā, T.: illum aliquo, T.: locum sulco, V.: Suave locus voci resonat conclusus, H.: conclusum mare, Cs.—Fig., to include, compress, restrain, limit, restrict: tot res in unum diem, T.: omnia fere, quae sunt conclusa nunc artibus, dispersa et dissipata quondam fuerunt: Ut huc concludar, be shut up to this (marriage), T.: me miserum, T.: (orator) concludatur in ea, quae, etc.—Of language, to compress, include, condense, comprise: uno volumine vitam virorum complurium, N.: ea (vis) verbis interdicti non concluditur.—To end, close, conclude: facinus crudelitate perfectum atque conclusum — In discourse, to end, finish, conclude, complete: huius generis orationem: crimen (the discussion of) the charge: sententias, to round off: versum. — In philos., to conclude, infer, make an inference, argue, demonstrate: ex rebus concessis quod velis: argumentum: quo modo concludatur ratio: summum malum esse dolorem, etc.: hoc modo.* * *concludere, conclusi, conclusus V TRANSshut up, confine; contain, limit; close; include (limit); conceal, keep secret; conclude/finish; define; construct/compose (sentence); infer, deduce, imply -
19 condita
con-do, dĭdi, dĭtum, 3, v. a. [con- = cum, and 2. do], lit., to bring, lay or put together (very freq. in all periods and species of composition).I.With the access. idea of uniting, to put or join together into a whole, to form, fashion, produce, make by joining together.A.Prop., of the founding of towns or states, to found, establish: Romam, Enn. ap. Varr. R. R. 3, 1, 2, and Suet. Aug. 7 fin. (Ann. v. 494 Vahl.):(β).oppida,
Varr. L. L. 5, § 142; Hor. Ep. 2, 1, 8:urbem,
Lucr. 5, 1107; Cic. Cat. 3, 1, 2; Sall. C. 6, 1; Liv. 1, 19, 1; Suet. Aug. 18; 47; Just. 2, 4, 15; 2, 15, 1:arces,
Verg. E. 2, 61:locum,
Hor. S. 1, 5, 92: colonias. Vell. 1, 15; Just. 16, 3, 7:civitatem,
Cic. Rep. 1, 7, 12:regna,
Just. 2, 1 init.:imperium Poenorum,
id. 19, 1, 1.—Hence, often ante and post Romam conditam, before and after the foundation of Rome, Cic. Tusc. 1, 1, 3; cf. Liv. praef. § 6 al.—Transf. to the inhabitants:b.Romanam gentem,
Verg. A. 1, 33:genus hominum,
Just. 2, 6, 11.—Hence, mid.:optato conduntur Thybridis alveo,
they settle, Verg. A. 7, 303 (condi proprie dicuntur, qui sibi statuunt civitatem. Conduntur ergo; sedem stabilem locant, Serv.). —Of the erecting, building of other things, to make, construct, build:c.aram,
Liv. 1, 7, 11; 28, 46, 16:sepulcrum,
Hor. Epod. 9, 26:moenia,
Verg. A. 1, 276; Ov. M. 3, 13; 14, 775; Just. 2, 12, 4.—Of written productions, to compose, write, celebrate, write or treat of, describe: SIVE CARMEN CONDIDISSET, Fragm. XII. Tab. ap. Cic. Rep. 4, 10, 12; so,(β).carmen,
Lucr. 5, 2; Hor. S. 2, 1, 82; id. Ep. 1, 3, 24; id. A. P. 436; Liv. 27, 37, 7; 31, 12, 10; Quint. 10, 1, 56 et saep.:poëma,
Cic. Att. 1, 16, 15:longas Iliadas,
Prop. 2, 1, 14:bella,
Verg. E. 6, 7:Caesaris acta,
Ov. Tr. 2, 336:proelia,
Stat. Th. 1, 8:festa numeris,
Ov. F. 6, 24:alterum satirae genus,
Quint. 10, 1, 95:aliqua in hac materiā,
id. 3, 1, 19:prosam orationem,
Plin. 5, 29, 31, § 112:historiam,
id. 12, 4, 8, § 18; cf.:aliquid annalibus,
id. 2, 9, 6, § 43:praecepta medendi,
id. 26, 2, 6, § 10:laudes alicujus,
id. 22, 13, 15, § 35.— Rarely,Absol.:B.si etiamnum Homero condente Aegyptus non erat,
Plin. 13, 13, 27, § 88.—Trop., to establish, found, to be the author of, to produce, make:II.jusjurandum,
Plaut. Rud. 5, 3, 18:aurea saecula,
Verg. A. 6, 793:collegium novum,
Liv. 5, 52, 11:morem,
Plin. 11, 37, 55, § 150:nova fata,
Verg. A. 10, 35:aeternam famam ingenio suo,
Phaedr. 3, prol. 53; so,nomen memorandum,
Sil. 4, 37:militarem disciplinam artemque bellandi,
Flor. 1, 3, 1:somniorum intellegentiam (Joseph),
Just. 36, 2, 8.—Of the gods:portenta sua,
to fuifil, accomplish, Sil. 16, 126.— Impers.:naturā rerum conditum est, ut, etc.,
Dig. 19, 5, 4.—With the access. idea of carefulness, to put away, to lay, put, or place somewhere for preservation, etc.; to lay up, store or treasure up (opp. promo).A.In gen.1.Prop.(α).Aliquid:(β).pecuniam,
Cic. Clu. 26, 72:frumentum,
id. N. D. 2, 63, 157; Hor. Ep. 2, 1, 140: condere et reponere fructus, [p. 409] Cic. N. D. 2, 62, 156:agri multa efferunt, quae... mandentur condita vetustati,
id. ib. 2, 60, 151; cf. id. Brut. 4, 16; Varr. R. R. 1, 62;Auct. B. Afr. 65: vinum,
Varr. R. R. 1, 13; cf. Mart. 13, 111, 2; Verg. E. 3, 43; Hor. Ep. 1, 1, 12:aliquid proprio horreo,
id. C. 1, 1, 9:Sabinum testā levi,
id. ib. 1, 20, 3:pressa mella puris amphoris,
id. Epod. 2, 15:messem,
Tib. 1, 1, 42:fruges,
Paul. Sent. 2, 8, 2.—With the designation of the place (most freq. by in and acc.):2.minas viginti in crumenam,
Plaut. Truc. 3, 1, 9:mustum in dolium,
Varr. R. R. 1, 65, 1:cineres in urnas,
Suet. Calig. 15:barbam in auream pyxidem,
id. Ner. 12; cf. id. ib. 47:legem in aerarium,
id. ib. 28:libri in sacrarium conditi,
Gell. 1, 19, 10; cf.the foll.: te in pistrinum,
Plaut. Ps. 1, 5, 120; cf.:aliquem in custodiam,
Liv. 31, 23, 9; Tac. H. 4, 2:aliquem in carcerem,
to thrust into prison, imprison, Cic. Verr. 2, 5, 29, § 76; Liv. 26, 16, 6; 29, 22, 7; 30, 21, 5;45, 42, 5: aliquem in vincula,
id. 23, 38, 7; 26, 34, 4. —With adv.:argentum intro,
Plaut. Ps. 1, 3, 120; id. Truc. 5, 28:sortes eo,
Cic. Div. 2, 41, 86 Orell. N. cr. —With in and abl.:litteras publicas in aerario sanctiore,
to keep, lay up, Cic. Verr. 2, 4, 63, § 140:se (aves) in foliis,
Verg. G. 4, 473:novissimo die dein (argyritin) condunt in plumbeo vase,
Plin. 33, 6, 35, § 109.—With abl.:condidit (libros Sibyllinos) duobus forulis auratis sub Palatini Apollinis basi,
Suet. Aug. 31; Scrib. Comp. 145.—With locat.:id domi nostrae,
Cic. Verr. 2, 2, 2, § 5; cf.:ut ei jam exploratus et domi conditus consulatus videretur,
i. e. he was sure of it, id. Mur. 24, 49.—Trop.: teneo omnia;B.in pectore condita sunt,
Plaut. Ps. 4, 1, 31:mandata corde memori,
Cat. 64, 231:tu, qui omne bonum in visceribus medullisque condideris,
Cic. Tusc. 5, 9, 27:in causis conditae sunt res futurae,
lie, are contained, id. Div. 1, 56, 128. —Hence,Esp.,1.In econom. lang., to preserve, pickle (for which the access. form condio, īre, became prevalent):2. 3.lentiscum in acetum (cf. just before, oleae quomodo condiantur),
Cato, R. R. 117:ficus in orcas,
Col. 12, 15, 2:fructum in cados,
Plin. 13, 4, 9, § 48:corna in liquidā faece,
Ov. M. 8, 666:oleum,
Suet. Caes. 53.—To inter, bury (cf. compono, II. B. 1. c.):b.mortuos cerā circumlitos,
Cic. Tusc. 1, 45, 108:aliquem sepulcro,
id. Leg. 2, 22, 56; Verg. A. 3, 67; Ov. M. 7, 618; 8, 235:ossa parentis terrā,
Verg. A. 5, 48; so,aliquem terrā,
Plin. 7, 54, 55, § 187:corpora defunctorum in lapide sarcophago,
id. 36, 17, 27, § 131:fraternas umbras tumulo,
Ov. F. 5, 451; so id. M. 14, 442; Val. Fl. 5, 198:ossa peregrinā ripā,
Ov. M. 2, 337:in Tomitanā condar humo?
id. P. 3, 1, 6:inhumatos Manes,
Luc. 9, 151:Alexandrum intemperantiā bibendi... condidit,
brought to the grave, Sen. Ep. 83, 23:patrem,
Phaedr. 4, 4, 30:fulgura publica condere,
Juv. 6, 587, v. fulgur; cf.:Aruns dispersos fulminis ignes Colligit et terrae maesto cum murmure condit,
Luc. 1, 606 sq. —Poet., of time, to pass, spend, live through, bring to a close:4.saecla vivendo,
Lucr. 3, 1090:longos soles cantando,
Verg. E. 9, 52:cum referetque diem condetque relatum,
i. e. morning and evening, id. G. 1, 458:diem collibus in suis,
Hor. C. 4, 5, 29:diem,
Stat. Th. 10, 54; Plin. Ep. 9, 36, 4; id. Pan. 80 fin.; Macr. Somn. Scip. 1, 20 fin.:noctem,
Sil. 4, 482.—In respect to lustrum, v. 2. lustrum, I.—Transf., to conceal, hide, secrete, suppress:5.Sibyllam quidem sepositam et conditam habeamus, ut... injussu senatūs ne legantur quidem libri,
Cic. Div. 2, 54, 112:quicquid sub terrā est in apricum proferet aetas, Defodiet condetque nitentia,
Hor. Ep. 1, 6, 25:lumen,
Lucr. 4, 434; so,lunam (nubes),
Hor. C. 2, 16, 3:aliquid jocoso furto,
id. ib. 1, 10, 8:vultus,
Ov. M. 2, 330; cf.:vultum aequore,
id. ib. 11, 255:enses,
to sheathe, Hor. Epod. 7, 2:ferrum,
Phaedr. 5, 2, 8:gladium,
Quint. 8, prooem. §15: scuta latentia,
Verg. A. 3, 237:oculos,
to close, shut, Ov. Tr. 3, 3, 44 (but oculi conditi, v. P. a. infra); so,lumina,
Prop. 4 (5), 11, 64:se in viscera (terrae),
Ov. M. 2, 274:se sub lectum,
Suet. Calig. 51.—Mid., Plin. 8, 57, 82, § 223:nocte... aliquot Numidarum turmas medio in saltu condiderat,
i. e. placed in ambush, Liv. 27, 26, 8; so, hostis in silvis armatum militem condidit, Curt. 8, 1, 4; cf.:ibi Dahas condidit,
id. 7, 7, 32:(Danai) notā conduntur in alvo,
concealed themselves, Verg. A. 2, 401:fera murmura,
Prop. 4 (5), 4, 61:iram,
Tac. A. 2, 28.—With abl.:his mensibus pisces jacent speluncis conditi,
Plin. 9, 16, 24, § 56:huic sollertiā est inanium ostrearum testis se condere,
id. 8, 31, 51, § 98:luna condita tenebris,
Tac. A. 1, 28:aliquid alvo,
to swallow, Sil. 6, 199.—Poet.a.To thrust or strike in deep, to plunge (cf. abscondo):(β).ensem in pectus,
Ov. M. 13, 392:digitos in lumina,
id. ib. 13, 561; 12, 295;5, 423: ensem totum alicui in adverso pectore,
Verg. A. 9, 348:telum jugulo,
Ov. M. 13, 459; Sen. Oedip. 1037; cf. pass.:nihil tam facile in corpus quam sagitta conditur,
Cels. 7, 5, n. 2.—Trop.:b.stimulos caecos in pectore,
Ov. M. 1, 727.—To hide by sailing away, to lose sight of:1.navita condit urbes,
Val. Fl. 2, 443; cf. abscondo.—Hence,condĭtus, a, um, P. a., close, secret, deep (rare):2.praecordia,
Hor. S. 1, 4, 89:oculi,
deep set, Plin. 11, 37, 53, § 141.—condĭta, ōrum, n., the laid up store (late Lat.), Cod. Th. 7, 4, 3; Dig. 32, 95 al. -
20 condo
con-do, dĭdi, dĭtum, 3, v. a. [con- = cum, and 2. do], lit., to bring, lay or put together (very freq. in all periods and species of composition).I.With the access. idea of uniting, to put or join together into a whole, to form, fashion, produce, make by joining together.A.Prop., of the founding of towns or states, to found, establish: Romam, Enn. ap. Varr. R. R. 3, 1, 2, and Suet. Aug. 7 fin. (Ann. v. 494 Vahl.):(β).oppida,
Varr. L. L. 5, § 142; Hor. Ep. 2, 1, 8:urbem,
Lucr. 5, 1107; Cic. Cat. 3, 1, 2; Sall. C. 6, 1; Liv. 1, 19, 1; Suet. Aug. 18; 47; Just. 2, 4, 15; 2, 15, 1:arces,
Verg. E. 2, 61:locum,
Hor. S. 1, 5, 92: colonias. Vell. 1, 15; Just. 16, 3, 7:civitatem,
Cic. Rep. 1, 7, 12:regna,
Just. 2, 1 init.:imperium Poenorum,
id. 19, 1, 1.—Hence, often ante and post Romam conditam, before and after the foundation of Rome, Cic. Tusc. 1, 1, 3; cf. Liv. praef. § 6 al.—Transf. to the inhabitants:b.Romanam gentem,
Verg. A. 1, 33:genus hominum,
Just. 2, 6, 11.—Hence, mid.:optato conduntur Thybridis alveo,
they settle, Verg. A. 7, 303 (condi proprie dicuntur, qui sibi statuunt civitatem. Conduntur ergo; sedem stabilem locant, Serv.). —Of the erecting, building of other things, to make, construct, build:c.aram,
Liv. 1, 7, 11; 28, 46, 16:sepulcrum,
Hor. Epod. 9, 26:moenia,
Verg. A. 1, 276; Ov. M. 3, 13; 14, 775; Just. 2, 12, 4.—Of written productions, to compose, write, celebrate, write or treat of, describe: SIVE CARMEN CONDIDISSET, Fragm. XII. Tab. ap. Cic. Rep. 4, 10, 12; so,(β).carmen,
Lucr. 5, 2; Hor. S. 2, 1, 82; id. Ep. 1, 3, 24; id. A. P. 436; Liv. 27, 37, 7; 31, 12, 10; Quint. 10, 1, 56 et saep.:poëma,
Cic. Att. 1, 16, 15:longas Iliadas,
Prop. 2, 1, 14:bella,
Verg. E. 6, 7:Caesaris acta,
Ov. Tr. 2, 336:proelia,
Stat. Th. 1, 8:festa numeris,
Ov. F. 6, 24:alterum satirae genus,
Quint. 10, 1, 95:aliqua in hac materiā,
id. 3, 1, 19:prosam orationem,
Plin. 5, 29, 31, § 112:historiam,
id. 12, 4, 8, § 18; cf.:aliquid annalibus,
id. 2, 9, 6, § 43:praecepta medendi,
id. 26, 2, 6, § 10:laudes alicujus,
id. 22, 13, 15, § 35.— Rarely,Absol.:B.si etiamnum Homero condente Aegyptus non erat,
Plin. 13, 13, 27, § 88.—Trop., to establish, found, to be the author of, to produce, make:II.jusjurandum,
Plaut. Rud. 5, 3, 18:aurea saecula,
Verg. A. 6, 793:collegium novum,
Liv. 5, 52, 11:morem,
Plin. 11, 37, 55, § 150:nova fata,
Verg. A. 10, 35:aeternam famam ingenio suo,
Phaedr. 3, prol. 53; so,nomen memorandum,
Sil. 4, 37:militarem disciplinam artemque bellandi,
Flor. 1, 3, 1:somniorum intellegentiam (Joseph),
Just. 36, 2, 8.—Of the gods:portenta sua,
to fuifil, accomplish, Sil. 16, 126.— Impers.:naturā rerum conditum est, ut, etc.,
Dig. 19, 5, 4.—With the access. idea of carefulness, to put away, to lay, put, or place somewhere for preservation, etc.; to lay up, store or treasure up (opp. promo).A.In gen.1.Prop.(α).Aliquid:(β).pecuniam,
Cic. Clu. 26, 72:frumentum,
id. N. D. 2, 63, 157; Hor. Ep. 2, 1, 140: condere et reponere fructus, [p. 409] Cic. N. D. 2, 62, 156:agri multa efferunt, quae... mandentur condita vetustati,
id. ib. 2, 60, 151; cf. id. Brut. 4, 16; Varr. R. R. 1, 62;Auct. B. Afr. 65: vinum,
Varr. R. R. 1, 13; cf. Mart. 13, 111, 2; Verg. E. 3, 43; Hor. Ep. 1, 1, 12:aliquid proprio horreo,
id. C. 1, 1, 9:Sabinum testā levi,
id. ib. 1, 20, 3:pressa mella puris amphoris,
id. Epod. 2, 15:messem,
Tib. 1, 1, 42:fruges,
Paul. Sent. 2, 8, 2.—With the designation of the place (most freq. by in and acc.):2.minas viginti in crumenam,
Plaut. Truc. 3, 1, 9:mustum in dolium,
Varr. R. R. 1, 65, 1:cineres in urnas,
Suet. Calig. 15:barbam in auream pyxidem,
id. Ner. 12; cf. id. ib. 47:legem in aerarium,
id. ib. 28:libri in sacrarium conditi,
Gell. 1, 19, 10; cf.the foll.: te in pistrinum,
Plaut. Ps. 1, 5, 120; cf.:aliquem in custodiam,
Liv. 31, 23, 9; Tac. H. 4, 2:aliquem in carcerem,
to thrust into prison, imprison, Cic. Verr. 2, 5, 29, § 76; Liv. 26, 16, 6; 29, 22, 7; 30, 21, 5;45, 42, 5: aliquem in vincula,
id. 23, 38, 7; 26, 34, 4. —With adv.:argentum intro,
Plaut. Ps. 1, 3, 120; id. Truc. 5, 28:sortes eo,
Cic. Div. 2, 41, 86 Orell. N. cr. —With in and abl.:litteras publicas in aerario sanctiore,
to keep, lay up, Cic. Verr. 2, 4, 63, § 140:se (aves) in foliis,
Verg. G. 4, 473:novissimo die dein (argyritin) condunt in plumbeo vase,
Plin. 33, 6, 35, § 109.—With abl.:condidit (libros Sibyllinos) duobus forulis auratis sub Palatini Apollinis basi,
Suet. Aug. 31; Scrib. Comp. 145.—With locat.:id domi nostrae,
Cic. Verr. 2, 2, 2, § 5; cf.:ut ei jam exploratus et domi conditus consulatus videretur,
i. e. he was sure of it, id. Mur. 24, 49.—Trop.: teneo omnia;B.in pectore condita sunt,
Plaut. Ps. 4, 1, 31:mandata corde memori,
Cat. 64, 231:tu, qui omne bonum in visceribus medullisque condideris,
Cic. Tusc. 5, 9, 27:in causis conditae sunt res futurae,
lie, are contained, id. Div. 1, 56, 128. —Hence,Esp.,1.In econom. lang., to preserve, pickle (for which the access. form condio, īre, became prevalent):2. 3.lentiscum in acetum (cf. just before, oleae quomodo condiantur),
Cato, R. R. 117:ficus in orcas,
Col. 12, 15, 2:fructum in cados,
Plin. 13, 4, 9, § 48:corna in liquidā faece,
Ov. M. 8, 666:oleum,
Suet. Caes. 53.—To inter, bury (cf. compono, II. B. 1. c.):b.mortuos cerā circumlitos,
Cic. Tusc. 1, 45, 108:aliquem sepulcro,
id. Leg. 2, 22, 56; Verg. A. 3, 67; Ov. M. 7, 618; 8, 235:ossa parentis terrā,
Verg. A. 5, 48; so,aliquem terrā,
Plin. 7, 54, 55, § 187:corpora defunctorum in lapide sarcophago,
id. 36, 17, 27, § 131:fraternas umbras tumulo,
Ov. F. 5, 451; so id. M. 14, 442; Val. Fl. 5, 198:ossa peregrinā ripā,
Ov. M. 2, 337:in Tomitanā condar humo?
id. P. 3, 1, 6:inhumatos Manes,
Luc. 9, 151:Alexandrum intemperantiā bibendi... condidit,
brought to the grave, Sen. Ep. 83, 23:patrem,
Phaedr. 4, 4, 30:fulgura publica condere,
Juv. 6, 587, v. fulgur; cf.:Aruns dispersos fulminis ignes Colligit et terrae maesto cum murmure condit,
Luc. 1, 606 sq. —Poet., of time, to pass, spend, live through, bring to a close:4.saecla vivendo,
Lucr. 3, 1090:longos soles cantando,
Verg. E. 9, 52:cum referetque diem condetque relatum,
i. e. morning and evening, id. G. 1, 458:diem collibus in suis,
Hor. C. 4, 5, 29:diem,
Stat. Th. 10, 54; Plin. Ep. 9, 36, 4; id. Pan. 80 fin.; Macr. Somn. Scip. 1, 20 fin.:noctem,
Sil. 4, 482.—In respect to lustrum, v. 2. lustrum, I.—Transf., to conceal, hide, secrete, suppress:5.Sibyllam quidem sepositam et conditam habeamus, ut... injussu senatūs ne legantur quidem libri,
Cic. Div. 2, 54, 112:quicquid sub terrā est in apricum proferet aetas, Defodiet condetque nitentia,
Hor. Ep. 1, 6, 25:lumen,
Lucr. 4, 434; so,lunam (nubes),
Hor. C. 2, 16, 3:aliquid jocoso furto,
id. ib. 1, 10, 8:vultus,
Ov. M. 2, 330; cf.:vultum aequore,
id. ib. 11, 255:enses,
to sheathe, Hor. Epod. 7, 2:ferrum,
Phaedr. 5, 2, 8:gladium,
Quint. 8, prooem. §15: scuta latentia,
Verg. A. 3, 237:oculos,
to close, shut, Ov. Tr. 3, 3, 44 (but oculi conditi, v. P. a. infra); so,lumina,
Prop. 4 (5), 11, 64:se in viscera (terrae),
Ov. M. 2, 274:se sub lectum,
Suet. Calig. 51.—Mid., Plin. 8, 57, 82, § 223:nocte... aliquot Numidarum turmas medio in saltu condiderat,
i. e. placed in ambush, Liv. 27, 26, 8; so, hostis in silvis armatum militem condidit, Curt. 8, 1, 4; cf.:ibi Dahas condidit,
id. 7, 7, 32:(Danai) notā conduntur in alvo,
concealed themselves, Verg. A. 2, 401:fera murmura,
Prop. 4 (5), 4, 61:iram,
Tac. A. 2, 28.—With abl.:his mensibus pisces jacent speluncis conditi,
Plin. 9, 16, 24, § 56:huic sollertiā est inanium ostrearum testis se condere,
id. 8, 31, 51, § 98:luna condita tenebris,
Tac. A. 1, 28:aliquid alvo,
to swallow, Sil. 6, 199.—Poet.a.To thrust or strike in deep, to plunge (cf. abscondo):(β).ensem in pectus,
Ov. M. 13, 392:digitos in lumina,
id. ib. 13, 561; 12, 295;5, 423: ensem totum alicui in adverso pectore,
Verg. A. 9, 348:telum jugulo,
Ov. M. 13, 459; Sen. Oedip. 1037; cf. pass.:nihil tam facile in corpus quam sagitta conditur,
Cels. 7, 5, n. 2.—Trop.:b.stimulos caecos in pectore,
Ov. M. 1, 727.—To hide by sailing away, to lose sight of:1.navita condit urbes,
Val. Fl. 2, 443; cf. abscondo.—Hence,condĭtus, a, um, P. a., close, secret, deep (rare):2.praecordia,
Hor. S. 1, 4, 89:oculi,
deep set, Plin. 11, 37, 53, § 141.—condĭta, ōrum, n., the laid up store (late Lat.), Cod. Th. 7, 4, 3; Dig. 32, 95 al.
См. также в других словарях:
keep (close) tabs on — informal phrase to watch someone carefully to see what they do, or to watch something carefully The police have been keeping close tabs on the organization. Thesaurus: to watch someone or somethingsynonym Main entry: tab … Useful english dictionary
keep (close) tabs on somebody — keep (close) tabs on sb/sth idiom (informal) to watch sb/sth carefully in order to know what is happening so that you can control a particular situation • It s not always possible to keep tabs on everyone s movements. Main entry: ↑tabidiom … Useful english dictionary
keep (close) tabs on something — keep (close) tabs on sb/sth idiom (informal) to watch sb/sth carefully in order to know what is happening so that you can control a particular situation • It s not always possible to keep tabs on everyone s movements. Main entry: ↑tabidiom … Useful english dictionary
close — close1 W1S1 [kləuz US klouz] v ▬▬▬▬▬▬▬ 1¦(shut)¦ 2¦(move parts together)¦ 3¦(shut for period of time)¦ 4¦(stop operating)¦ 5¦(end)¦ 6 close an account 7¦(in money markets)¦ 8 close a deal/sale/contract etc 9¦(offer finishes)¦ … Dictionary of contemporary English
close — 1 verb 1 SHUT (I, T) to shut something so that there is no longer a space or hole, or to become shut in this way: Ann closed her book and stood up. | close a door/window/gate: Would you mind if I closed the window? | close the… … Longman dictionary of contemporary English
close — {{Roman}}I.{{/Roman}} noun VERB + CLOSE ▪ bring sth to ▪ The chairperson brought the meeting to a close. ▪ come to, draw to ▪ The decade drew to a close with the threat of war hanging over Europe … Collocations dictionary
close — I. verb (closed; closing) Etymology: Middle English, from Anglo French clos , stem of clore, from Latin claudere to shut, close; perhaps akin to Greek kleiein to close more at clavicle Date: 13th century transitive verb 1. a. to move so as to bar … New Collegiate Dictionary
keep back — Synonyms and related words: abstain, arrest, backpedal, backwater, block, bosom, bottle up, brake, bridle, check, classify, clip the wings, conceal, confine, conserve, constrain, contain, control, cool, cool off, countercheck, curb, curtail, dam… … Moby Thesaurus
keep from — Synonyms and related words: abstain, abstain from, anticipate, arrest, avert, avoid, bar, bosom, bridle, check, classify, conceal, constrain, contain, control, cool, cool off, curb, curtail, debar, decelerate, deflect, deter, discourage,… … Moby Thesaurus
Close to Home (1989 TV series) — Close to Home Genre Sitcom Created by Brian Cooke Directed by Nic Phillips (1989) Ian Hamilton (1989–90) Alistair Clarke (credited as Alistair Clark 1990) Starring … Wikipedia
Close Enough for Love (Andy Williams album) — Close Enough for Love Studio album by Andy Williams Released 1986 … Wikipedia